C Vitamini Eksikliği ve Diş Eti Kanaması: Kollajen Bağlantısı

Tarihte denizcilerin korkulu rüyası olan iskorbüt (C vitamini eksikliği), bugün ciddi eksiklik boyutunda nadir görülse de yetersiz C vitamini alımı hâlâ diş eti sağlığını sessizce zayıflatıyor. 2024 yılında PMC'de yayımlanan kapsamlı bir derleme, C vitamininin oral hastalıklara karşı koruyucu rolünü ayrıntılı biçimde ortaya koydu.

C Vitamini Diş Etini Nasıl Koruyor?

C vitamini (askorbik asit), diş eti dokusu için kritik olan kollajen sentezinin vazgeçilmez kofaktörüdür. Kollajen, diş etinin yapısal iskeletini oluşturur; yeterli C vitamini olmadan bu yapı bütünlüğünü kaybeder ve bakteriyel saldırılara karşı savunmasız hale gelir. Ayrıca C vitamini güçlü bir antioksidan olarak ağız dokusunu oksidatif hasardan koruyor.

Araştırma Ne Buldu?

Derleme, yeterli C vitamini alımı ile düşük kan seviyeleri arasında periodontal hastalık insidansı açısından tutarlı bir ters ilişki saptandığını gösterdi. C vitamini takviyesi, başta gingivitis kanaması olmak üzere diş eti iltihap bulgularını anlamlı düzeyde azalttı. Özellikle meyve ve sebze tüketimi az olan bireylerde bu fark daha belirgin çıktı.

Eksiklik Belirtileri

• Fırçalarken veya spontan diş eti kanaması
• Diş etlerinde şişlik ve kızarıklık
• Yaraların geç iyileşmesi
• Kronik yorgunluk ve eklem ağrısı (sistemik eksiklikte)

Günlük İhtiyaç ve Kaynaklar

Yetişkinler için önerilen günlük C vitamini 75-90 mg; sigara içenler için 35 mg daha fazla alımı öneriliyor. Bu miktar bir portkal veya kivi ile kolaylıkla karşılanabilir. İstanbul'un dört mevsimi farklı meyve-sebze çeşitliliği sunar — kış aylarında özellikle C vitamini zengini kivi, limon ve brokoli tüketimini artırmak öneriliyor.

• Kivi: 93 mg / 100 g
• Kırmızı biber: 128 mg / 100 g
• Portakal: 53 mg / 100 g
• Brokoli: 89 mg / 100 g